Điều 72:
Tuỳ  theo  khốilượng  công  việc  thực  hiện,  công  tácsửa  chữa  được  chia  ra
các cấp nhưsau:
-  Tiểu  tu:  Tusửa  chữa  máy  biến  áp  cócắt  điện  nhưng  không  tháodầu  và
không mởruột máy.
-  Đại  tu  địnhkỳ:  Rútbỏ  máy  hoặc  rút  ruột  máy  ra  khỏivỏ.  Kiểm  trasửa
chữa toàn diện máy. Có thể baogồmcảsấy máy.
-  Đại  tu  phụchồi:  Tuỳ  theo  tình  trạng  cuộn  dây  có  thể  thay  thế  hoàn  toàn
quấnlạimột  phần  haysửa  chữacụcbộ.Cũng  có  thể  baogồmcảsửa  chữa  lõi
tôn, phục hồi cách điện các lá tôn.
Điều 73:
Định kỳsửa chữa đối với các máybiến áp như sau:
1 . Tiểu tu máy biến áp tiến hành theo các định kỳsau:
- Đối với các máy biến áp có độ ĐAT: mỗinăm một lần.
-  Đốivới  các  máy  biến  áp  chínhcủa  nhà  máy  điện  và  trạm  biến  áp,  các
máy biến áp tựdùng ít nhất một lần trong một năm.
- Đối với các máy biến áp đặt ởnơi có nhiều bụi bẩn thì thuỳtheo điều kiện
cụthểmà có quy định riêng.
- Đối vớitất cảcác máy biến áp khác ít nhất một lần trong 2năm.
Việc  tiểu  tu  cácbộ  ĐAT  thực  hiện  saumộtsốlần  chuyểnmạch  theo  quy
trìnhcủa nhà chếtạo.  Tiểu tu  cáchệ thống  làm  mátdạng  QG,  KD,  ND  phải  tiến
hành  hàngnăm.  Đồng  thờivới  tiểu  tu  máy  biến  áp  phải  tiến  hành  tiểu  tu  cácsứ
đầu vào.
2. Đại tu định kỳmáybiến áp tiến hành:
Đốivớitấtcả  các  máy  biến  áp:  Tuỳ  thuộc  vàokết  quả  thí  nghiệm  và  tình
trạng máy.
3  .  Đại  tu  phụchồi  tiến  hành  sau  khi  các  máy  biến  ápbịsựcố  cuộn  dây
hoặc lõi tôn hoặc khi có nhu cầu cảitạo máy biến áp.
Điều 74:
Đốivới các  máy  biến  áplắp đặtmới  đượcvận  chuyển  khôngdầubảo quản
bằng  ni-tơcần  có  biện  pháp đẩyhết  ni-tơ  ra  khỏi  máy  trước  khi  cho  người  chui
vào. Việc đẩyni-tơ tiến hành theo các cách sau:
1  .Bơmdầu  biến  áp đủ tiêu chuẩn theo phụlục  I vào máy qua  van đáy cho
tới khi đẩy hết nitơra ngoài.
2.  Đốivới  các  máy  biến  áp  cóvỏ  chịu  được  chân  không  tuyệt  đối  thì  dùng
bơm  chân  không  rút  chân  không  trong  máy  đến  660mmHgrồixả  khí  qua  bình
silicagen vào máy. Lượng silicagen trong bình không được íthơn 5kg.
3. Thông thổi ruột máy bằng không khí khô vàsạch hoặcmở cáccửa người
chui  để  thông  giótự  nhiên.  Trong  trườnghợp  nàycần  chấp  hành  nghiêm  chỉnh
các  yêucầuvềmở  ruột  máy để  tránh  nhiễm ẩm.  Chỉ  cho  phépbắtdầu  làm  việc
khi hàm lượng ô-xy trong máy vượt quá 18%.
Điều 75:
Các  công  việcdễ  gây  cháy  như  hànhồ  quang...  phải  tiến  hành  cách  ruột
máyít nhất là 5m.
Điều 76:
Phải  có  phương  án  phòng  chống  cháynổtại  khuvựcsửa  chữa.  Phương  án
nàyphải phùhợp với quytrình phòng chữacháycho các thiết bị điện.
Điều 77:
Nếucần phải tiến hành hàn v ỏ máy biến áp thìmứcdầu trong máy phải cao
hơn điểmhàn ít nhất 200-250mm.
Điều 78: 
Để  tránh  xuất  hiện  điện  tíchtĩnh  điện  khibơmdầu  hoặcbơm  ra  khỏi  máy
cần tiếp địa các cuộn dâyvà vỏ máybiến áp.
Điều 79:
Trước  khi  tiến hành công tácsửa chữacần phải  tiến hành công tác chuẩnbị
bao gồm:
1  . Chuẩnbịmặtbằngsửa chữa đủ đểbố trí các thiếtbị  thi công, các dung
tích chứa dầu và khi cần thiết phải có mặtbằng để rút ruột hoặcrút vỏ máy.
2. Xác định khảnăng và phương pháp xử lý lượngdầu cần thiết.
3.  Chuẩnbịdụngcụ,  đồ  nghề,  nguyênvật  liệu,  thiếtbị,  thiếtbị  công  nghệ,
kích kéo, cầu trục...
4.  Xác  định  khốilượng  và  trìnhtự  thực  hiện  các  thao  tácsửa  chữa,  thí
nghiệm, hiệu chỉnh cần tiến hành.
5.Lập  tiến độ  cho  cácbước  công  nghệ,  xác địnhsốlượng,  thành  phần,  tay
nghềcần thiết của đội sửa chữa.
6.  Chuẩnbị  nguồn  điện,  nguồnnước  thi  côngcăncứ  vào  nhucầucủa  các
thiết bịcông nghệvà nhu cầusấy máy biến áp.
7.  Chuẩnbị  các  tài  liệukỹ  thuật,  cácmẫu  biênbảnsửa  chữa  và  biênbản
thí nghiệm cần thiết đểthực hiện công việccũng như để bàn giao sau này.
8.  Chuẩnbị  phương  án  phòng  chống  cháynổ,  phổ  biến  phương  án  này  và
các quy trình đại tu, quy trình kỹthuật an toàn cho toàn thể độisửa chữa.
Điều 80:
Tuỳ  thuộc  kích  thướcvỏ  và  trọnglượng  máy  biến  áp  có  thể  được  chuyên
chở theo các cách sau:
1  .  Đượclắp đầy đủ bìnhdầu phụ, cánhtản nhiệt, đổ đầydầu đếnmứcvận
hành.
Cách  này  chủyếu  dùng  cho  các  máy  biến  áp  đến  35kV,  công  suấtdưới
10.000 kVA, làm mát bằng tuần hoàndầutựnhiên.
2.  Tháodời  bìnhdầu  phụ,  cách  làm  mát,  được  đổdầu  đến  cáchmặt  máy
200- 250mm.
Cách  chuyên  chở  này  ápdụng  cho  các  máy  biến  áp  công  suấttừ
16.000 kVA trởlên hoặc điện áp 110 kV trởlên.
3. Chuyên chở khôngdầu, có thiếtbịphụnạp ni tơ trên đường. Thiết bịnày
bảo đảm duy trì áp lực ni-tơ0,4 KG/cm
2
trong vòng 30 ngày.
Cách  chuyên  chở  này  ápdụng  cho  các  máy  có  công  su ấtlớn.Nếu
thời gian chuyên chởlớn hơn 30 ngày thì phải thay thếcác bình ni-tơ.
Điều 81:
Đối với các máybiến áp mới và lắp ngaysau khi máy được chuyên chở đến
vị trílắp đặt cần kiểmtra.
1  .  Tình  trạng  chằng  buộc  máy  trên  phương  tiệnvận  chuyển.  Cácvệtsơn
đánh dấu trên vỏmáyvà và trên sàn xe phải trùng nhau.
2.Nếu  máy  được  chuyên  chở  khôngdầu  có  phụnạp  ni-tơ  thì  áplực  trong
máy phải trong khoảng 0,4KG/cm
2
.
3.  Tình  trạngvỏ  máy,  cáckẹp  chì  niêm  phong,  các  gioăng,  các  van  trên
máy,tấtcả  phải  còn  nguyênvẹn,  trênvỏ  máy  và  trên  sàn  xe  không  được  cóvết
chảy dầu.
4.  Tình  trạngcủa  cácsứ  đầu  vào  và  các  phụ  kiện  tháorời  kháccủa  máy.
Các  chi  tiết  này  không  được  có  cáchưhạicơhọc.  Khi  phát  hiện  tình  trạngbất
thường cần lập biênbản với đơn vịvận chuyển máy biến áp.
5. Kiểm tra chốt định vịkhông suy chuyển.
Điều 82:
Việccẩuhạ  máy  biến  áp  được  thực  hiệnbằngcần  trục  cósứcnặng  phù
hợp.Vị  trí  móc  cáp  phải  đúngnơi  quy  địnhcủa  nhà  chếtạo.  Tuyệt  đối  tránh  để
cáp cẩu tỳvàosứcách điện của máy.
Đốivới  các  máy  biến  ápcỡlớn  việchạ  máytừ  phương  tiệnvận  chuyển
xuống  được  thực  hiệnbằng  cách  dùngtời  hoặc  xe  kéo  máy  trượt  trên  các  thanh
ray  đặtdưới  đáy  máy  trên  cáclớp  tà-vẹt.  Các  thanh  ray  này  phải  đặtcạnhsống
chịulực của đáy máy và cósốlượng như sau:
- Ít nhất là 2 thành với trọng lượng máy dưới 60tấn
- Ít nhất là 3 thanh với trọng lượng máy dưới 120tấn
- Ít nhất là 4 thanh với trọng lượng máy dưới 220tấn
- Ít nhất là 6 thanh với trọng lượng máy vượt quá 220 tấn.
Việc  nâng  máy  biến  ápcỡlớn  được  thực  hiệnbằng  các  kích  thuỷ
lực.  Kích  phải  đặt  đúngvị  trí  do  nhà  chếtạo  quy  định.  Khi  nângdần
đầu máy phải bảo đảm độnghiêng của máy biến áp không quá 3%.
Nếu  máy  đã  đượclắp  bánh  xe  có  thể  kéo  máy  di  chuyểnbằngtời  hoặc
palăng. Tốc độkéo không được quá 8m/phút trên những đoạn đường bằng phẳng
có  độuốn  không  quá  2mm  trên  1  mét  chiều  dài.  Cho  phép  kéocả  hai  chiềudọc
và  ngang  đốivới  những  máy  biến  áp  có  4  bánh  xe  và  cho  phép  kéo  theo  chiều
ngangvới  những  máy  có  trên  4  bánh  xe  trên  những  đoạn  đườngdốc  không  quá
2%.
Điều 83:
Không  quá  10  ngàykểtừ  khi  nhận  được  máy  biến  ápcần  phải  đánh  giásơ
bộ tình trạng cách điện của máy nhưsau:
1  .  Đốivới  các  máy  biến  ápcỡ  nhỏ  được  chuyên  chởvới  bìnhdầu  phụlắp
sẵn và đổ đầydầu kiểm tra:
- Mức dầu trong bình dầu phụ.
- Điện  áp  chọc  thủngcủadầu.  Các  thôngsốcủadầu phải  phùhợpvới phụ
lụcI.
2.  Đốivới  các  máy  biến  áp  đượcvận  chuyểnvới  bìnhdầu  phụ  tháodời  và
đổdầu cách mặt máy200-250mm cần kiểm tra:
- Xem xét bên ngoài máy.
-  Kiểm  tra  xem  trong  máy  có  ápl ựcdư  hoặc  chân  không  hay  khôngbằng
cách hé mởmột bích trên mặt máy xem có tiếng không khí rít không.
-  Kiểm  tra  điện  áp  chọc  thủngcủadầu  trong  máy  và  trong  khoang  tiếp
điểmdậplửacủabộ  ĐAT  (nếu  có)  đốivới  các  máy  biến  áptừ  110  kV  trở  lên.
Các  thôngsốcủadầu  phải  phùhợpvới  phụlục  I.Nếu  trong  máy  không  có  áp
lựcdư hoặc chân không thì cầntạo áplựcdư 0,25 KG/cm
2
bằng cách sau:
- Hoặcnạp ni-tơdưới dạng khí.
- Hoặc dùng máy nén khíbơm qua bình silicagen.
- Hoặcbơm dầu đạt tiêu chuẩn theo phụlục I vào đáy máy.
Duytrì áp lựckếtrên trong 3 giờ,nếu áplực nàytụt xuống khôngdưới 0,23
KG/cm
2
thì  máy  biến  áp  được  coi  là  kín.  Trườnghợp  ngượclại  phải  tìm  cách
khôi phục lại độkín của máy.
3.  Đốivới  các  máy  biến  áp  đượcvận  chuyển  khôngdầu  có  phụnạp  ni-tơ
cần kiểm tra.
- Xem xét bên ngoài máy.
- Kiểm tra áp lực trong máy phảidương theo đồnghồ áplực của máy.
-  Kiểm  tra  áplực  chọc  thủngcủadầu  đọngtại  đáy  máy  và  trong  khoang
tiếp điểmdập lửa của bộ ĐAT.
-  Kiểm  tra  tang  góctổn  thất  điện  môi  và  hàmlượngnướccủadầutại  đáy
máy  và  trong  khoang  tiếp điểmcủabộ  ĐAT  (nếu  có) đốivới  các  máy  biến  áptừ
110kV trởlên. Các thông sốcủadầu phải đạt các tiêu chuẩn theo phụlục I.
Nếu trong máy không ápl ựcdươngthì phải tiến hànhcác thao tác
như điều 83 mục 2quy định.
Điều 84:
Nếu  các  máy  biến  ápmới  nhận  không được đưa  ngay  vàolắp đặt  thì  không
được  phépbảo  quản  máy  trong  trạng  thái  chuyên  chở  quá  3  thángkểtừ  ngày
đến.  Đốivới  các  máy  biến  áp  đượcvận  chuyển  khôngdầu,  trong  10  ngày  đầu
tiênmỗi  ngày  kiểm  tra  áplực  ni-tơmộtlần,  sau  đócứmột  tháng  kiểm  tramột
lần.  Khi  thời  gianbảo  quản  quá  3  thángcầnlắp  bìnhdầu  phụ  vàbơmdầu  đạt
tiêu  chuẩncủa  phụlục  I  vào  đầy  máy.Dầubơm  qua  van  đáy  máy  phải  có  nhiệt
độ  không  sai  khác  quá5 độ C  sovới  nhiệt  độ  ruột  máy  và  khibơm  khôngcầntạo
chân  không  trong  máy,  bìnhdầu  phụcủa  máy  có  bình  hôhấp.  Đốivới  các  máy
biến  áp  cóbảovệdầubằng  ni-tơ  hoặc  màng  chấtdẻo  cho  phép  không  đưa  các
bảovệ  này  vào  làm  việc  mà  chỉ  dùngmột  bình  hôhấp  chứa  trên  5kg  silicagen
nếu thời gianbảo quản dưới 6 tháng.
Cứ  3  thángmộtlần  phảilấymẫudầu  trong  các  máy  biến  áp  ở
trạng  tháibảo  quản  để  phân  tích  giản  đơn  như  cácmục  1  đến  3của
phụlục I.
Điều 85:
Tiểu tu máybiến áp bao gồm: các hạng mục sau:
1  .  Xem  xét  bên  ngoài  vàsửa  chữa  cáchưhỏng nhỏ có  thể  khắc  phục được
ngay.
2. Vệsinh vỏ máy và cácsứdầu vào.
3.Xảcặnbẩncủa bìnhdầu  phụ,bổ  sungdầu  bìnhdầu  phụ,  thôngrửa ống
thuỷ, kiểm tra đồng hồmức dầu.
4. Thay silicagen trong các bình xi-phông nhiệt và bình hô hấp.
5. Kiểm tra các van và các gioăng.
6. Kiểm tra vàvệsinh hệthống làm mát, kiểm tra, thay thế, bổsungmỡ các
vòng bi động cơcủahệthống làm mát.
7. Kiểm tra các bảo vệvà chống sét.
8. Kiểm tra màng phòngnổcủa máy và của bộ ĐAT (nếu có).
9.  Kiểm tra cácsứ đầu  vào. Đốivới cácsứ đầu vào códầu  kiểuhở  thì thay
dầu trong các vách ngăn dầu, thay silicagen bình hôhấp (nếu có).
10.Lấy mẫudầu máy đểthí nghiệm theo các mục 1 đến 6; 10 của phụlục I.
11  .Kiểm  tra  các  trangbịbảovệdầu  chống  l  ão  hoá  và  ô-xy  hoá  (màng
chấtdẻo...).
12.Thí nghiệm máy biến áp.
13.Đốivới  các  máy  biến  áp  cóbộ  ĐAT  thìsửa  chữa  ngoài  địnhkỳbộ  này
theohướngdẫn của nhà chếtạo.
Điều 86:
PDF created with FinePrint pdfFactoryPro trial version  http://www.fineprint.com
23
Đại tu địnhkỳ máybiến áp bao gồmcác hạng mục sau:
1 . Rút vỏmáy hoặc rút ruột máy ra khỏi vỏ.
2.  Kiểm  tra  vàsửa  chữa  ruột  máy  và  gôngtừ,kểcả  cácbộ  điều  áp  không
tải và cótải.
3. Sửa chữa vỏmáy, bình dầu phụ, ống phòng nổ, các dàn ống làm mát, các
van, sứ đầu vào.
4. Sửa chữa các thiếtbị làm mát, bìnhlọc xi-phông nhiệt, bình hút ẩm.
5. Vệsinh vàsơnlạivỏmáy (nếu cần).
6. Kiểm tra các đồng hồ đo lường, trang bị báo hiệu, rơ le bảo vệ cácmạch
nhịthứ.
7.Sửa  chữa  các  thiếtbịnốivới  máy  biến  áp  như  cáp  điệnlực,  máycắt
điện, dao cách ly, máy biến dòng diện, máy biến áp đolường, chống sét...
8. Lọclại dầu hoặc thay dầu mới.
9. Sấy lại ruột máy (nếu cần).
1 0.Lắplại máy biến áp.
11 . Thí nghiệm máy biến áp.
Nội dungcụ thể các hạng mục 1 và 2 xemtrong phụlụcsố 3.
Nội dungcụ thể các hạng mục 3 và 4 xemtrong phụlụcsố 5.
Nội dungcụ thể các hạng mục 8 xemtrong phụlụcsố 1
Nội dungcụ thể các hạng mục 9 xemtrong phụlụcsố 6
Nội dungcụ thể các hạng mục 10 xemtrong phụlục số7
Nội dungcụ thể các hạng mục 11 xemtrong phụlục số2
Điều 87:
Khi đưa  máy  vào đại  tu  địnhkỳ  phảilập  biênbản  bàn  giao  giữa đơnvịsửa
chữa và đơnvị quản lý vận hành.
Máy  biến  áp  được  bàn  giao  cho  bênsửa  chữa  với  đầy  đủ  tài  liệu
kỹ  thuật,  lýlịchvận  hành,nội  dung  và  biênbảncủa  cáclầnsửa  chữa
trước đây.
Điều 88:
Máy  biến  áp  sau  đại  tu  được  bàn  giao  cho  bênvận  hànhbằng  biênbản  bàn
giao kèmtheo nhật ký sưả chữa và các biên bản thửnghiệm.
Điều 89:
Trước khi đại tu máybiến áp phải tiến hành thí nghiệmtoàn máy đểso sánh
với sốliệu sau đại tu.
Điều 90:
Đại tu phụchồi máy  biến áp baogồm cáchạngmục như khi đại tu  định kỳ
nhưng  tuỳ  theo  tình  trạng  ruột  máy  mà  tiến  hànhsửa  chữacụcbộ,  thay  thế  hoặc
quấnlạimột  phần  hay  toànbộ  cuộn  dây,  phụchồi  tính  chất  cách  điệncủa  các  lá
tôn, thaythếcác chi tiết cách điệncủa ruột máy...
Việc sấy máy biến áp sau đại tu phụchồi là bắt buộc bấtkểsốliệu
thí nghiệmkiểm tra ruột máy ra sao.
Nội dungcụ thể việcsửa chữa ruột máyxemphụlụcsố 4.
Các phụlục kèmtheo:
1  .  Tiêu  chuẩn  thí  nghiệmdầu  cách điện  dùng  cho  các  máy  biến  áp.Lọcdầu
biến áp. Bơm dầu biến áp vào máy không hút chân không và có hút chân không.
2.  Thờihạn,  khốilượng  và  tiêu  chuẩn  thí  nghiệm  máy  biến  áp.  Phương  pháp
thử.
3.  Kiểm  tra  vàsửa  chữa  nhỏ  ruột  máy,  rút  ruột  hoặc  rútnắp  chuông  máy
biến áp.
4.Sửa chữa phụchồi  ruột  máy  biến  áp  có thay thếmột phần  hoặc hoàn  toàn
cuộn dây.
5. Sửa chữa các phụ kiện máy biến áp
6. Sấy và phụsấy máy biến áp.
7.Lắp  ráp  máy  biến  ápmới  hoặc  sau  đại  tu  đốivới  máy  biến  áp  có  điện  áp
110kV trởlên.
8. Mộtsố tiêu chuẩn công nghệ trongsửa chữa máy biến áp.
9. Sửa chữa và hiệu chỉnh cácbộ điều chỉnh điện áp.
Phụlục 1
Phần 1 – Tiêu chuẩndầu biến áp
Phần 2 – Phân tích mẫu dầu trong MBA lực
Phần 3 – Lọcdầu biến áp
Phần 4 – Bơmdầu vào MBA có chân không và không có chân không
Phần 1. TIÊU CHUẨN DẦU BIẾN ÁP

Ghi chú:
1.Mục 11  chỉ  tiến  hành đốivới  các  máy  biến  áp  cóbảovệbằng  màng  chất
dẻo  hoặc  ni-tơ.  Trong  trườnghợp  có  các  thiếtbị  khử  khídầu đạttới  chân  không
trên 759mmHg trong khoang chân không thì không cần kiểmtra hạng mục này.
2.Mục  10  chỉ  kiểm  tra  đốivới  các  máy  biến  áp  cóbảovệbằng  màng  chất
dẻo.  Đốivới  các  máy  biến  áp  không  cóbảovệbằng  màng  chấtdẻo,cấp  điện  áp
từ  100-150KVcũng  nên  kiểm  tra  hàmlượngnước.  Đốivới  các  máy  loại  này
hàmlượng nước cho phép không quá 0,002% (20g/tấn).
3. Mục 2 chỉbắt buộc đối với máybiến áp từ110KV trởlên.
4. Việc kiểmtra giản đơn dầu cách điện chỉbaogồmcác mục 1,3,4,5 và 6.
5. Đốivới dầu biến áp TâyÂu khi đưa vào vận hành:
tgdgóc tổn thất điện môi ở90 độ C.
- Điện á p £110KV: tgd £1,5%
- Điện á p > 110 KV: tgd £ 1%.

Phần 2. PHÂN TÍCH MẪU DẦU TRONG MÁY BIẾN ÁP LỰC
I. Các giới hạn cho phép của chấtlượng dầu vàmột sốlời khuyên:
1. Các khí hoà tan trong dầu:
Cầnlưu  ýrằng  cácmức độ  khí  liệt  kêdới  đây đốivớidầu  trong  máy  biến
áplực  chỉ  là  các  giá  trị  mong  muốn.Sự  chênhlệchlớnhơn  các  giá  trị  nàycũng
có  thể  thu  được.  Đốivới  các  trườnghợp  nàytốc  độ  thay  đổi  các  khí  theo  thời
gian là một tiêu chuẩn quan trọng đểxác định lượng của dầu.
Các giá trị an toàn của các khí hoà tan như là một hàmsốcủa thời gian
vận hành (hàmlượng khí tínhbằng ppm ở20 độ  C).


H2
vàC2H2
có  thể  thu  đượcvớimức  độlớn  ởdầubộ  điều  chỉnh  điện  áp
dướitảicủa  máy  biến  áp.  Khi  tiến hành phân  tích  các  khí  hoà tan trongdầu,nếu
hàmlượng  các  khíH2
vàC2H2
vượt  quá  các  giá  trị  cho  phépcầnlưu  ý  đến  hiện
tượng  ròdầutừ  buồng  chứa  tiếp  điểmdậphồ  quangcủabộ  điều  chỉnh  diện  áp
dướitải đến thùng dầu chính.
Bảng dưới đây đưa ra một sốhướngdẫn cho trường hợp này.